Sabiha Gökçen'den Anadolu yakasına

Araç şimdi D-100'de, yani eski adıyla E-5'te. Bu yol Anadolu yakasının omurgasıdır ve İstanbul'un otomobille büyüdüğü yıllarda çizilmiştir. Sağınızda deniz ile yol arasında uzanan geniş yeşil şerit doğal değil: Kartal ve Maltepe sahilleri deniz doldurularak kazanıldı ve park haline getirildi. Bu, İstanbul'un kıyıyla ilişkisini anlatan tipik bir hamledir; şehir suya ulaşamadığı yerde suyu geri iter. Arkanızdaki yamaçlarda gördüğünüz sık konut dokusu ise 1980 sonrasının eseri.

Solunuzda birden yükselen cam kuleler Ataşehir. Bu siluetin tamamı otuz yıldan yeni: 1990'larda burası büyük ölçüde boş araziydi. Kulelerin arasındaki en yeni küme İstanbul Finans Merkezi'dir; Türkiye'nin merkez bankası ve büyük kamu bankaları buraya taşındı. Şehrin iş merkezinin Avrupa yakasındaki Levent ve Maslak hattından Anadolu yakasına da yayılması, İstanbul'un iki yakalı olma iddiasının en somut göstergesi. Buraya gelen yolcuların çoğu turist değil, toplantıya giden insanlar.

Yol sahile indiğinde sağınızda açık deniz ve üzerinde dört ada belirir: Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada. Bizans döneminde bu adalar sürgün yeriydi; tahttan indirilen imparatorlar ve gözden düşmüş din adamları buraya gönderilirdi. Bugün adalarda motorlu araç trafiği yoktur ve ulaşım yalnızca vapurla sağlanır; Bostancı iskelesi o vapurların Anadolu yakasındaki başlıca kalkış noktasıdır. Yolun arkasına paralel uzanan Bağdat Caddesi ise on kilometre boyunca kesintisiz mağaza sırasıdır.

Kadıköy, İstanbul'un en eski yerleşimidir ve şehirden yaklaşık yirmi yıl daha yaşlıdır. Antik adı Halkedon'du. Efsaneye göre Byzantion'u kuracak olanlara kâhin “körler ülkesinin karşısına yerleşin” demişti: körler, karşı kıyının apaçık üstünlüğünü görmeden buraya yerleşenlerdi. Kıyıya yaklaşırken solda beliren büyük taş bina Haydarpaşa Garı, 1908'de Bağdat Demiryolu'nun İstanbul ucu olarak yapıldı. Çarşı içinde araçla ilerlemek çok yavaştır ve park yeri neredeyse yoktur; şoförünüz Rıhtım Caddesi'nde veya Bahariye girişinde durur.